Świeżą plamę z farby plakatowej na ubraniu dopuszczonym do prania w wodzie najlepiej od razu oczyścić z nadmiaru farby, przepłukać chłodną wodą od lewej strony i zaprać detergentem odpowiednim do tkaniny. Potem ubranie można wyprać zgodnie z metką. Skuteczność zależy jednak od składu farby, rodzaju materiału i tego, czy zabrudzenie zdążyło wyschnąć. Po praniu pozostaw ubranie do wyschnięcia na powietrzu i ponownie sprawdź zabrudzone miejsce przed użyciem suszarki — na mokrej tkaninie resztka koloru bywa mniej widoczna.
W 30 sekund
- Zbierz nadmiar farby łyżeczką lub krawędzią karty, bez wcierania jej w materiał.
- Jeśli metka pozwala na pranie w wodzie, przepłucz plamę od spodu chłodnym strumieniem.
- Zastosuj detergent do danego rodzaju tkaniny, wcześniej sprawdzając go w niewidocznym miejscu.
- Wypierz ubranie zgodnie z metką i obejrzyj zabrudzone miejsce przed suszeniem.
- Przy zaschniętej plamie zacznij od delikatnego usunięcia luźnej warstwy i namoczenia, jeśli pozwala na nie sposób pielęgnacji ubrania.
Najpierw sprawdź farbę i metkę ubrania
Przed czyszczeniem sprawdź rodzaj farby oraz dopuszczalny sposób pielęgnacji ubrania. Według poradnika Persil „How to Get Paint Out of Clothes” większość farb plakatowych jest wodna, a płukanie zabrudzenia od spodu służy usunięciu możliwie dużej ilości farby. Nie określa to jednak, ile farby uda się wypłukać z konkretnej tkaniny, ani nie gwarantuje całkowitego usunięcia pigmentu. Po usunięciu samej warstwy farby na ubraniu może pozostać kolorowy ślad.
Jeśli masz opakowanie, sprawdź zalecenia dotyczące usuwania zabrudzeń. Określenie „zmywalna” nie daje pewności, że farba zejdzie z każdego materiału. Z kolei informacja, że produkt nadaje się dla dzieci, nie mówi nic o łatwości wyprania go z odzieży.
Warto też upewnić się, czym dziecko malowało. Farba akrylowa lub farba przeznaczona do tkanin może po wyschnięciu wymagać innego postępowania niż zwykła plakatówka. Jeżeli nie znasz produktu, zacznij od łagodnego czyszczenia i unikaj przypadkowo dobranych rozpuszczalników.
Drugą wskazówką jest metka ubrania:
- Przekreślona miska oznacza zakaz prania w wodzie. Nie namaczaj takiej rzeczy; skonsultuj czyszczenie z pralnią.
- Liczba w symbolu miski określa maksymalną temperaturę prania. Nie jest zaleceniem, by od razu użyć najcieplejszej dopuszczalnej wody.
- Linie pod miską wskazują potrzebę łagodniejszego procesu prania.
- Przekreślony trójkąt wyklucza wybielanie. Trójkąt z dwiema ukośnymi liniami dopuszcza wyłącznie wybielacze tlenowe, bezchlorowe — takie znaczenie symbolu podaje GINETEX w „Technical Booklet”, wersja 7 z 19 maja 2017 r.
Bawełniany T-shirt, wełniany sweter i sukienka z nadrukiem mogą wymagać różnych środków, nawet jeśli zabrudziła je ta sama farba. O sposobie pielęgnacji decyduje całe ubranie, w tym jego wykończenie i ozdoby.
Jak usunąć świeżą plamę z farby plakatowej
Poniższe kroki dotyczą ubrań, które można prać w wodzie. Działaj delikatnie: mocne tarcie może rozprowadzić pigment na większej powierzchni, zmechacić dzianinę albo uszkodzić nadruk.
-
Zbierz nadmiar farby. Użyj łyżeczki lub tępej krawędzi karty. Unoś farbę z powierzchni, zamiast rozmazywać ją na boki. Jeśli przykładasz chłonny materiał, wybierz biały, aby nie przeniósł własnego barwnika na ubranie.
-
Przepłucz zabrudzenie od lewej strony. Ustaw tkaninę tak, aby chłodna woda przepływała przez plamę od jej spodu. Pomaga to wypchnąć farbę drogą, którą dostała się do materiału. Nie zaczynaj od gorącej wody.
-
Zrób próbę detergentu. Nanieś niewielką ilość środka na niewidoczny fragment, na przykład wewnętrzny zapas szwu. Postępuj zgodnie z etykietą produktu, a po wypłukaniu oceń, czy kolor i powierzchnia materiału się nie zmieniły. Sama próba na mokrej tkaninie może nie ujawnić wszystkich zmian.
-
Zapierz plamę. Jeśli detergent nadaje się do miejscowego stosowania, nałóż go zgodnie z instrukcją producenta. Delikatnie ugnieć materiał palcami. Nie szoruj szczotką i nie pozostawiaj środka do wyschnięcia na ubraniu. Do wełny i jedwabiu wybieraj preparaty przeznaczone do tych włókien.
-
Wypłucz i wypierz ubranie. Zastosuj program oraz temperaturę zgodne z metką, uwzględniając również zalecenia producenta farby, jeśli są dostępne. Nie przekraczaj dawki detergentu — większa ilość nie gwarantuje lepszego odplamiania.
-
Sprawdź efekt przed suszeniem. Jeśli nadal widać ślad, powtórz dozwolone czyszczenie miejscowe. Ostatecznie oceń efekt po wyschnięciu na powietrzu, ponieważ na mokrej tkaninie resztka koloru bywa mniej widoczna.
Co zrobić, gdy farba już zaschła?
Zaschnięte plamy z farb plakatowych na ubraniach zwykle wymagają więcej cierpliwości. Najpierw trzeba rozmiękczyć pozostałości farby, a dopiero potem ocenić, czy w tkaninie został pigment.
Zdejmij tylko te suche fragmenty, które łatwo odchodzą od powierzchni. Możesz delikatnie podważyć je łyżeczką. Nie skrob nożem i nie odrywaj sztywnej warstwy na siłę, zwłaszcza z cienkiej dzianiny.
Jeśli metka na to pozwala, namocz zabrudzone miejsce w chłodnej lub letniej wodzie z detergentem odpowiednim do tkaniny. Czas namaczania dobierz do instrukcji środka i ograniczeń ubrania. Długie moczenie nie jest dobrym rozwiązaniem dla każdej rzeczy — ostrożności wymagają między innymi wełna, tkaniny o nietrwałych kolorach oraz ubrania z klejonymi ozdobami.
Po rozmiękczeniu farby delikatnie ugnieć materiał, wypłucz zabrudzenie i przejdź do prania. Jeśli farba tworzy nieustępującą, elastyczną powłokę, sprawdź ponownie jej rodzaj. Taki wygląd może sugerować inny skład niż w typowej plakatówce, ale sam nie pozwala go pewnie rozpoznać.
Kolorowy ślad po praniu: kiedy sięgnąć po odplamiacz?
Płaski ślad bez wyczuwalnej warstwy farby może oznaczać, że część pigmentu pozostała we włóknach. Kolejne intensywne szorowanie nie musi pomóc, a może trwale zmienić wygląd materiału.
| Stan plamy | Pierwszy krok | Warunek i ograniczenie |
|---|---|---|
| Świeża, mokra farba | Zbierz nadmiar łyżeczką lub krawędzią karty, następnie przepłucz chłodną wodą od lewej strony. | Płukanie dotyczy ubrań dopuszczonych do prania w wodzie. Nie wcieraj farby w materiał. |
| Zaschnięta warstwa farby | Zdejmij tylko łatwo odchodzące fragmenty, następnie rozmiękcz pozostałości wodą z detergentem odpowiednim do tkaniny. | Namaczaj wyłącznie wtedy, gdy pozwalają na to zasady pielęgnacji ubrania i instrukcja środka. Nie odrywaj warstwy na siłę. |
| Płaski kolorowy ślad po praniu | Rozważ odplamiacz dobrany do włókien i koloru ubrania. | Metka musi dopuszczać jego użycie, a próba w niewidocznym miejscu nie może wykazać uszkodzeń. Całkowite usunięcie śladu nie jest pewne. |
Odplamiacz można zastosować, jeśli jednocześnie:
- jest przeznaczony do danego rodzaju włókien i koloru ubrania;
- jego użycia nie wyklucza metka;
- próba w niewidocznym miejscu nie wykazała odbarwienia ani uszkodzenia powierzchni.
Odplamiacz tlenowy bywa przydatny przy pozostałościach barwnych zabrudzeń, ale nie nadaje się automatycznie do każdego ubrania. Szczególnie uważnie sprawdź ograniczenia dotyczące wełny, jedwabiu, nadruków i elementów dekoracyjnych. Biały kolor tkaniny również nie oznacza, że można użyć dowolnego wybielacza.
Nie mieszaj odplamiaczy i wybielaczy z innymi środkami czyszczącymi. W szczególności preparatów chlorowych nie wolno łączyć z octem, innymi kwasami ani amoniakiem. Stosuj jeden produkt zgodnie z jego etykietą i dokładnie go wypłucz.
Czego unikać, żeby nie zniszczyć ubrania?
Ocet, soda i płyn do naczyń nie są uniwersalnym sposobem na farby plakatowe. Pienienie mieszaniny sody z octem nie dowodzi, że usuwa ona pigment. Płyn do naczyń może z kolei pozostawić dużo piany, a wlany do pralki utrudnić prawidłowe pranie i płukanie. Najbardziej przewidywalnym początkiem jest środek przeznaczony do pielęgnacji danej tkaniny.
Nie sięgaj też od razu po aceton, zmywacz do paznokci czy rozpuszczalnik do farb. Mogą naruszyć włókna, kolor lub nadruk. Przy zwykłej farbie plakatowej nie są uzasadnionym pierwszym krokiem.
Przykładowo: świeżą plamę na bawełnianych spodniach dopuszczonych do prania można zacząć usuwać przez płukanie i zapranie detergentem. Ta sama plama na wełnianym swetrze wymaga środka do wełny oraz łagodnego obchodzenia się z materiałem. Sukienkę z zakazem prania w wodzie lepiej przekazać pralni, podając rodzaj farby i informację o wcześniej użytych preparatach.
Nie każdą plamę uda się usunąć całkowicie. Jeśli kolejne delikatne czyszczenie nie daje poprawy albo tkanina zaczyna tracić kolor, przerwij zabiegi. Przy wartościowym lub delikatnym ubraniu dalsze postępowanie warto ustalić z pralnią, zanim mocniejszy środek pozostawi trwalszy ślad niż sama farba.






