Odzież UV dla dzieci warto wybierać według dwóch kryteriów: deklarowanej ochrony materiału i powierzchni ciała, którą ubranie rzeczywiście zasłania. Wysoki UPF nie ochroni odsłoniętego karku ani pleców, jeśli koszulka podwija się podczas zabawy. Dobry strój powinien więc osłaniać skórę także w ruchu, bez nadmiernego napinania tkaniny.
W 30 sekund
- UPF opisuje ochronę przed promieniowaniem UV przenikającym przez materiał. Nie jest oceną całego stroju ani czasem bezpiecznego przebywania na słońcu.
- Długi rękaw, osłonięty kark i nogawki zwiększają zakres osłony. Ich znaczenie pozostaje duże nawet przy wysokim UPF.
- Rozmiar sprawdzaj podczas przysiadu, skłonu i unoszenia rąk. Ubranie nie powinno odsłaniać tułowia ani mocno się rozciągać.
- Przy stroju do wody szukaj informacji o ochronie w stanie mokrym i przy rozciągnięciu. Nie zakładaj, że każda deklaracja UPF obejmuje takie warunki.
- Ubranie jest częścią ochrony przed słońcem: potrzebne są również cień, nakrycie głowy i odpowiednia ochrona odsłoniętej skóry.
Co właściwie oznacza UPF na metce
UPF, czyli Ultraviolet Protection Factor, to współczynnik ochrony przed promieniowaniem ultrafioletowym. Określa, w jakim stopniu badany materiał ogranicza przechodzenie UV w warunkach testu. Uwzględnia promieniowanie UVA i UVB, z uwzględnieniem jego działania wywołującego rumień.
Zgodnie z zasadą objaśnioną w broszurze Sun Protective Clothing australijskiej agencji ARPANSA z lutego 2012 r. UPF określa odwrotność części promieniowania UV przepuszczanej przez badany materiał. Dla przykładu UPF 50 oznacza, że w warunkach badania przez materiał przechodzi około 1/50 promieniowania uwzględnianego w pomiarze, czyli około 2%. Nie oznacza to, że dziecko może przebywać na słońcu 50 razy dłużej. Na rzeczywistą ekspozycję wpływają między innymi odsłonięte części ciała, pora dnia, otoczenie i sposób noszenia ubrania.
UPF dotyczy tekstyliów, natomiast SPF jest oznaczeniem stosowanym w preparatach przeciwsłonecznych. Tych parametrów nie należy traktować jako zamiennych ani dodawać do siebie.
Samo hasło „koszulka przeciwsłoneczna” daje mniej informacji niż podana wartość UPF z wyjaśnieniem podstawy deklaracji. W opisie produktu warto szukać wskazania metody lub normy badania oraz warunków, których dotyczy wynik. Numer normy nie zastępuje jednak informacji o tym, czy oceniano materiał suchy, mokry, rozciągnięty lub po określonej pielęgnacji. Zakres badań może się różnić.
Ochrona materiału a ochrona całego stroju
Nawet materiał o wysokim UPF osłania wyłącznie skórę, którą zakrywa. Dlatego przy porównywaniu dwóch ubrań trzeba osobno ocenić parametr tkaniny i konstrukcję modelu.
Koszulka z krótkim rękawem pozostawia odsłonięte przedramiona. Długi rękaw zakrywa większą powierzchnię, ale nadal nie chroni dłoni. Stójka może osłaniać część szyi, lecz nie zastępuje nakrycia głowy chroniącego także uszy i kark. Podobnie kombinezon z krótkimi nogawkami nie zapewnia osłony łydek.
Przykładowo: gdy dziecko bawi się w piasku, pochyla i wyciąga ręce, krótka koszulka może odsłaniać dolną część pleców. Dłuższy model zachodzący na spodenki albo odpowiednio dopasowany kombinezon może ograniczyć powstawanie tej szczeliny. To korzyść wynikająca z kroju, niezależna od oznaczenia UPF.
Warto obejrzeć również wstawki, wycięcia i zapięcia. Jeśli ubranie ma siateczkowe panele, sprawdź, czy deklaracja ochrony obejmuje także je. Nie należy zakładać, że wszystkie elementy produktu mają identyczne właściwości.
Jak dobrać krój do aktywności dziecka
Najbardziej użyteczny będzie strój, który dziecko może wygodnie nosić podczas konkretnej aktywności. Krój sprawdzający się w wodzie może być mniej komfortowy podczas długiego spaceru w upale.
| Zastosowanie | Przydatne cechy kroju | Co sprawdzić przy przymiarce |
|---|---|---|
| Zabawa w wodzie | Stabilne dopasowanie, długi rękaw, osłonięty tułów | Czy materiał nie jest nadmiernie napięty i czy dekolt pozostaje na miejscu |
| Zabawa na plaży | Dłuższa góra zachodząca na dół lub kombinezon | Czy plecy i brzuch pozostają zakryte podczas schylania |
| Spacer i plac zabaw | Swoboda ruchu, przewiewny krój, osłona ramion | Czy ubranie nie krępuje ruchów i nie podciąga się przy wspinaniu |
| Częste przebieranie małego dziecka | Wygodne zapięcie i dostęp do pieluszki | Czy zamek lub zatrzaski nie uciskają i nie ocierają skóry |
Koszulka i spodenki czy kombinezon?
Zestaw dwuczęściowy ułatwia dobór osobnego rozmiaru góry i dołu. Bywa też wygodniejszy przy korzystaniu z toalety. Jego słabym punktem jest połączenie obu części: koszulka powinna zachodzić na spodenki również po uniesieniu rąk.
Kombinezon ogranicza ryzyko odsłaniania brzucha i pleców, ale wymaga dobrego dopasowania długości tułowia. Zbyt krótki może ciągnąć w kroku i na ramionach, a zbyt obszerny przesuwać się podczas zabawy. Przy wyborze warto uwzględnić także łatwość zdejmowania mokrego ubrania.
Dopasowany nie znaczy ciasny
Elastyczna koszulka do pływania zwykle przylega bliżej ciała niż ubranie spacerowe. Nie powinna jednak ograniczać ruchów ani wymagać mocnego rozciągnięcia materiału. Rozciąganie może zmieniać przepuszczalność UV, a jego wpływ zależy od konstrukcji tkaniny lub dzianiny.
Nie warto też kupować bardzo dużego rozmiaru wyłącznie z myślą o kolejnych sezonach. Zbyt szeroki dekolt może odsłaniać ramiona, a nadmiar materiału utrudniać ruch w wodzie. Decydujące jest zachowanie ubrania na dziecku, nie sama liczba na metce.
Przymiarka, która pokazuje więcej niż rozmiar
Przed zakupem lub przed zdjęciem metek wykonaj z dzieckiem kilka prostych prób:
- Sprawdź ubranie w pozycji stojącej. Oceń dekolt, długość rękawów i nogawek oraz ułożenie materiału na ramionach i w kroku.
- Poproś o uniesienie rąk i skłon. Zobacz, czy góra nadal zachodzi na dół, a plecy pozostają zakryte.
- Sprawdź przysiad i swobodny ruch ramion. Materiał nie powinien mocno ciągnąć, a szwy i zapięcia uciskać.
- Obejrzyj miejsca narażone na tarcie. Zwróć uwagę na pachy, pachwiny, szyję i osłonę zamka przy brodzie.
- Uwzględnij pozostałe elementy stroju. Oceń, które fragmenty skóry pozostają odsłonięte po założeniu nakrycia głowy i obuwia.
To szczególnie przydatne przy zakupie internetowym: tabela wymiarów pomaga wybrać rozmiar, ale nie pokazuje, jak konkretny fason zachowa się podczas zabawy.
Mokry materiał, kolor i pielęgnacja — co ma znaczenie
Ochrona tekstyliów zależy między innymi od budowy materiału, jego gęstości, włókien, barwników i zastosowanych wykończeń. Z tego powodu sama informacja „poliester”, „bawełna” czy „z dodatkiem elastanu” nie wystarcza do oceny UPF.
Kolor również nie rozstrzyga o ochronie. Ciemniejsza tkanina może pochłaniać więcej UV niż jasna o podobnej budowie, ale nie daje to podstaw do porównania dwóch różnych produktów. Deklarowany UPF i warunki jego ustalenia są bardziej użyteczne niż ocena koloru lub grubości na oko.
Wilgoć może zmieniać właściwości ochronne materiału; nie dla każdej tkaniny w taki sam sposób. Jeżeli ubranie ma służyć do pływania, warto szukać jednoznacznej informacji o jego przeznaczeniu i ochronie podczas użytkowania w wodzie. Sam sportowy wygląd nie potwierdza tych właściwości.
Podobnie jest z trwałością. Pranie, tarcie, chlor, sól i rozciąganie mogą wpływać na stan ubrania. Należy przestrzegać instrukcji producenta dotyczących płukania, temperatury prania i suszenia. Nie ma jednej liczby prań, po której każda odzież UV traci ochronę.
Przetarcia, rozluźniona struktura i trwałe rozciągnięcie są powodem do ponownej oceny ubrania. Oględziny nie pozwalają jednak ustalić jego aktualnego UPF. Także patrzenie przez materiał pod światło nie zastępuje badania.
Czego ubranie UV nie zastępuje
Odzież UV ogranicza ekspozycję zakrytej skóry, ale nie zabezpiecza dziecka przed przegrzaniem ani nie uzasadnia wydłużania pobytu w pełnym słońcu. Potrzebne są przerwy w cieniu i dostosowanie aktywności do temperatury oraz nasilenia promieniowania.
Na odsłoniętą skórę stosuje się odpowiedni dla dziecka preparat przeciwsłoneczny zgodnie z instrukcją, z uwzględnieniem ponownej aplikacji po kąpieli i wycieraniu. U niemowląt szczególnie ważne jest unikanie bezpośredniego słońca; zasad ochrony nie należy opierać wyłącznie na ubraniu i kosmetyku.
Jeżeli dziecko ma rozpoznaną nadwrażliwość na światło, chorobę skóry lub przyjmuje lek mogący zwiększać wrażliwość na słońce, zakres ochrony warto ustalić z lekarzem lub farmaceutą. W takiej sytuacji sam wybór wysokiego UPF może nie wystarczyć.
Przy zakupie najlepiej więc zestawić trzy informacje: udokumentowaną deklarację ochrony, zakres zakrycia ciała i dopasowanie podczas ruchu. Dopiero razem pokazują, czy dany strój będzie przydatny dziecku w planowanych warunkach.
O autorze
Natalia BrzezińskaNatalia Brzezińska — redaktorka ModaUroda.com.pl. Zakres tematyczny: moda damska, dobór ubrań i dodatków oraz stroje na różne okazje. W artykułach porządkuje kryteria wyboru, dopasowania i pielęgnacji garderoby.
Wszystkie artykuły →
